Postkomunistyczny nacjonalizm w Rumunii po 1989 roku

kraj-smutnyNacjonalizmy w Europie Środkowo-Wschodniej mają często wymiar szowinistyczny, a w kilku krajach partie tego typu były zakładane przez byłych zwolenników komunistycznego reżimu, szybko stających się częścią nowego systemu. Najbardziej jaskrawym przykładem na potwierdzenie tej tezy jest z pewnością Rumunia, której stałym elementem krajobrazu politycznego po 1989 roku była Partia Wielkiej Rumunii (Partidul România Mare). Jej polityczną drogę i rolę w systemie partyjnym Rumunii można prześledzić dzięki książce Adama Burakowskiego i Mariusa Stana, pod tytułem „Kraj smutny pełen humoru. Dzieje Rumunii po 1989 roku.

W wielu krajach postkomunistycznych, główne nurty opozycji demokratycznej oraz dawni komuniści, straszyli możliwym odrodzeniem się „faszyzmu”. Nie inaczej było w Rumunii, gdzie przede wszystkim dawni komuniści tworzący Front Ocalenia Narodowego, straszyli wizją restauracji legendarnej Żelaznej Gwardii, usprawiedliwiając tym samym różne niedemokratyczne posunięcia. Nie przeszkadzał im jednak, można śmiało użyć tej nazwy, koncesjonowany nacjonalizm. Pierwszą inicjatywą tego typu był utworzony 8 lutego 1990 roku Związek „Ognisko Rumuńskie” (Uniunea „Vatra Romaneasca”), którego politycznym przedłużeniem stała się założona 15 marca Partia Jedności Narodu Rumuńskiego (Partidul Unității Națiunii Române). Inicjatorami powstania obu tych podmiotów byli dawno funkcjonariusze systemu komunistycznego, nie ukrywający, że ich głównym celem jest przeciwstawienie się działalności mniejszości węgierskiej w Rumunii. Rok później zarejestrowano kolejne ugrupowanie tego typu czyli wspomniany PRM, na czele którego stanął Corneliu Vadim Tudor, były nadworny poeta komunistycznego dyktatora Nicolae Ceaușescu.

Początkowo największą popularność zdobył PUNR. Podczas wyborów prezydenckich w 1992 kandydat ugrupowania Gheorghe Funar zajął trzecie miejsce z 10,88% poparcia, natomiast w elekcji parlamentarnej partia była czwartą siłą polityczną, zdobywając 7,72% głosów w wyborach do Sejmu i 8,12% do Senatu. Gorzej powiodło się PRM które zdobyło 3,90% do Sejmu i 3,85% do Senatu. W 1994 roku PUNR stał się częścią koalicji rządowej, tworzonej wraz z postkomunistami, natomiast lider partii Funar był burmistrzem jednego z największych miast Rumunii czyli Kluż Napoki. W czasie jego rządów w mieście doszło do gigantycznej malwersacji przy pomocy piramidy finansowej „Caritas”, zaś większość rumuńskich komentatorów przychylała się do tezy o związku PUNR i byłych oficerów służb specjalnych. Ostatecznie PUNR otrzymała cztery teki ministerialne w rządzie Nicolae Văcăroiu, wspieranego także przez PRM. Partia Tudora wycofała swoje poparcie dla rządu 10 listopada 1995 roku, po tym jak została oskarzona przez postkomunistycznego koalicjanta o szowinizm w postaci postulatu delegalizacji partii mniejszości węgierskiej. 31 sierpnia 1996 roku z rządu odeszła również PUNR. Udział w rządzie wpłynął negatywnie na poparcie obu ugrupowań – w wyborach 1996 roku PRm otrzymało 4,46% do Sejmu i 4,45% do Senatu, natomiast PUNR 4,36% i 4,22%. W wyborach prezydenckich Tudor uzyskał 4,72%, natomiast Funar 3,22%. 

PRM wyrosło na poważną siłę polityczną po piątej mineriadzie, czyli radykalnych protestach górników przeciwko polityce rządu. W wyborach parlamentarnych 2000 roku PRM uzyskało drugi wynik, otrzymując 19,48% głosów do Sejmu i 21,01% do Senatu. Do drugiej tury wyborów prezydenckich wszedł natomiast lider partii Tudor, uzyskując w pierwszej turze 28,34% i w drugiej 33,18%. Przeciwko szefowi PRM zmobilizowała się większość społeczeństwa, znając jego nieobliczalność i dziwne powiązania z dawnymi służbami specjalnymi. Dobre wyniki nie przełożyły się jednak na rozwój postkomunistycznych nacjonalistów, którzy w kolejnych wyborach w 2004 roku weszli do parlamentu z wynikami 12,92% i 13,63%. Ostatnim akordem PRM w wielkiej polityce było uzyskanie pięciu mandatów w elekcji do Parlamentu Europejskiego w 2007 roku.

Obecnie ugrupowanie znajduje się poza parlamentem, zaś dwie frakcje kłócą się o to która z nich reprezentuje legalnie partię. Po prześledzeniu historii PRM oraz PUNR trudno jednak tego żałować. W książce Burakowskiego i Stana nie znajdziemy wzmianki o organizacji Noua Dreapta, jednak nawet jej działacze zdają sobie doskonale sprawę, iż są nadal marginesem politycznym.

MM

1 thought on “Postkomunistyczny nacjonalizm w Rumunii po 1989 roku

  1. Oh my goodness! Amazing article dude! Thank you, However I am going through troubles with your RSS.
    I don’t understand the reason why I cannot join it.

    Is there anybody else getting similar RSS problems? Anyone
    who knows the solution can you kindly respond?
    Thanx!!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s